Transcript

خیلی تفاوت هست بین مادری که مراقبه و مادری که نگرانه. همون طور که بین تیپ شخصیتی کسی که درون‌گرا هست و کسی که اضطراب اجتماعی داره و خیلی توی جمع راحت نیست تفاوت هست. سلام من ناحیده حاج مقصودی هستم و اینجا همراز روانشناسی. در سال‌های گذشته دانش ما در زمینه روانشناختی و خودشناسی افزایش پیدا کرده و واقعاً هم در زمینه مهارت‌های فردی و بین فردی خیلی بهتر داریم عمل می‌کنیم. ولی انگار آگاهانه یا ناآگاه این شناخت بعضی جاها به ما کمک نمی‌کنه. انگار مسیری شده، راهی شده برای اینکه رفتارامونو توجیه کنیم، بهش بی‌توجه باشیم و یا اینکه یه برداشت اشتباه از رفتارمون داشته باشیم. من می‌خوام تو این ویدیو راجع به یه سری از رفتارهایی صحبت بکنم که ما فکر می‌کنیم اونا ویژگی شخصیت ما هستن یا شاید بهتره بگیم دوست داریم اینطوری فکر بکنیم به جای اینکه با خود رفتار روبهرو بشیم.

یه مدتیه تو تایم مشاوره بیشتر دارم به این خصوصیات خودمون آدما توجه می‌کنم و می‌بینم تقریباً همهمون این رفتار رو داریم. به نظرم این ویدیو خیلی مهمه و بهتون کمک می‌کنه برای اینکه خودتونو بهتر بشناسید ویژگی‌های شخصیتون رو بررسی و تحلیل بکنید. به نظرم شروع بکنیم با تفاوت سبک شخصیتی درونگرا و فردی که اضطراب اجتماعی داره. وقتی که کسی درون‌گرا هست جمع رو هم دوست داره. البته تنهایی خودش رو بیشتر ترجیح میده ولی کسی که مضطرب هست اضطراب اجتماعی داره جمع رو دوست داره و نمی‌تونه توی جمع باشه ترس داره اضطراب داره دلهره داره ترس از قضاوت شدن داره ترس از اینکه رفتارش درست نباشه اشتباهی بکنه یه چیزی رو بلد نباشه و ترسهای اینچنینی پس نمی‌تونه مثل یک درونگرا راحت باشه توی جمع کمکم از جمع فاصله می‌گیره و بعد از یه مدت احساس می‌کنه که تیپ شخصیتیش درون‌گرا هست در صورتی که این دو تا با همدیگه خیلی متفاوتن.

من چند مورد دیگه رو که به تجربه دیدم خیلی از ما آدما اون رو داریم یادداشت کردم و به ترتیب میگم خدمتتون. خیلی وقتا ما میگیم که والد مراقبی هستیم. یعنی خیلی حمایت می‌کنیم از بچه‌هامون. مهربونیم. چیزی که والدین به من میگن اینه که نمی‌ذاریم اردو با مدرسه بره. نمی‌ذاریم خونه دوستاش بره. اگه نوجوون دارن و مثلاً بیرون میره با دوستاش ماه یک بار دو ماه یک بار میگن تو د ساعتی که بیرونه ما ۱۶ بار بهش زنگ می‌زنیم خب این تفاوت هست بین نگرانی و حمایت خیلی وقتا ما ترس از آسیب‌هایی داریم که حالا تجربیاتی داریم نگرانیهایی داریم که فعلاً کاری با اونا نداریم و البته باید اونا بررسی بشن ولی تفاوت هست بین زمانی که ما مراقبت می‌کنیم حمایت می‌کنیم و اجازه استقلال عمل هم میدیم تا زمانی که این نگرانیا انقدر زیادن که اجازه نمیدن ما به بچمون فرصت تجربه بدیم، فرصت استقلال عمل بدیم پس این دو تا با هم متفاوتن.

والد مراقب و والد نگران با همدیگه خیلی فرق دارن. مورد بعدی زمانی هستش که ما میگیم خیلی خونواده دوست هستیم. معمولاً اینطوری هست که میگیم مامانم خط قرمزمه. بابام برام خیلی مهمه. مشکلات خانواده مبدع برای ما خیلی اهمیت داره درگیرش هستیم و انگار مرزبندیه وجود نداره با خانواده مبد حالا ما از اون خونه اومدیم یا ازدواج کردیم یا در هر صورت با اون خانواده دیگه نیستیم ولی خیلی درگیر اون مشکلات هستیم خیلی گرفتاری‌های خانواده با ما انگار یکی شده و نشونه اصلیشم این هستش که اگر مدتی داره ازدواج ما می‌گذره یه سال یا چند سال همسرمون همیشه از این شاکیه و احساس اینکه من اولویتت نیستم رو داره یعنی همیشه ما اولویتمون خانوادمون و حل کردن مشکلات اون‌ها بوده خب این واقعاً تفاوت داره این یه ویژگی خیلی به نظر من شخصیتی خوب هستش که ما توی فرهنگمون اهمیت به خونواده مبد هستش حالا حواسمون بهشون باشه مراقب باشیم و تو زمینه‌های مختلف اگه از دستمون برمیاد کمک و حمایتی بکنیم ولی این خیلی متفاوته با اینکه من مرزهام رو با اون‌ها دارم یا نه و به اصطلاح بند عاطفی ما پاره شده یا نه و مورد بعدی اینه که خیلی وقتا ما میگیم من خیلی مستقلم همه کارام به عهده خودمه اصلاً از کسی کمک نمی‌گیرم خب جای سؤال داره آیا هیچوقت تو مسیر زندگی برای ما پیش نمیاد که از یه دوستی یه دوست صمیمی و نزدیک از اعضای خونوادمون از یه همکاری که خیلی نزدیکیم به هم سال‌هاست با هم در در ارتباط هستیم کمکی بگیریم شاید اون هم نیاز به کمک داشته باشه و این به اصطلاح یه بدبستان باشه بین ما چرا احساس می‌کنیم که نباید به آدما خیلی نزدیک بشیم یا شاید یه بی‌اعتمادی درون ما هست داریم اجتناب می‌کنیم از صمیمیت نزدیک شدن و اعتماد به آدما و این می‌تونه با این مستقل بودنه متفاوت باشه چون خود استقلال یه خصوصیت خیلی خوبی هست که می‌تونه توی رشد ما به ما کمک بکنه ولی آیا با این موضوع دوم یکی هست یا نه؟ مورد بعدی برنامه‌ریزی برای آینده هست.

بعضی از ما خیلی خیلی با برنامه و پلن پیش میریم. یعنی نه تنها برای فردا هفته بعد و ماه بعد برنامه داریم باید با جزئیات و دیتیل ۳ ماه بعد، ۶ ماه، یک سال بعدمون رو هم بدونیم. سفرمون و برنامه‌ریزیهای همه تو همه هیته‌ها که برنامه‌ریزی داریم باید با جزئیات اون‌ها رو بدونیم. خب خوبه یکی از خصوصیت آدمای موفق برنامه‌ریزیه ولی سؤال اینه که اگر برنامه نداشته باشم می‌تونم یه روز آخر هفته رو همین طوری طی بکنم بیبرنامه یا اگر بنا به دلایلی برنامه من به هم بخوره اون پلن اجرا نشه من انقدر انعطاف دارم که به هم نریزم و اون تغییر رو بپذیرم یه موضوع دیگه مهم اینجا اینه که من به چه دلایلی دارم برنامه‌ریزی می‌کنم؟ آیا دارم برنامه‌ریزی می‌کنم به خاطر اینکه خب راحت‌تر به اهدافم برسم؟ برنامه پیش روم رو بدونم؟ هی تیک بزنم موفقیت‌هام رو یا پیشگیری بکنم از مثلاً اتفاقاتی که میخواد بیفته که حالا دست ما هستش موضوع‌ها رو بررسیش بکنم یا اینکه به خاطر عدم قطعیته یعنی نمیتونم انقدر سطح اضطرابم بالاست نگرانم نمی‌تونم ندونم‌ها رو تحمل بکنم باید همه چی رو کنترل بکنم این دو تا با هم متفاوته و موضوع مهمی هم هست تو بحث زوج درمانی خیلی خیلی مداخله داره این موضوع.

یعنی شما فکر می‌کنید که باید همه چی برنامه‌ریزی شده باشه و پلن داشته باشه و همسرتون به اندازه برنامه داره. حالا شما به اون این برچسبو می‌زنین که بی‌تفاوته، اهمیت نمیده، انگار اهداف نداره، برنامه‌ریزی نداره و ایشونم میگه که نه شما خیلی بیش از حد داری برنامه‌ریزی می‌کنی و توجه به جزئیات دارید. این می‌تونه موضوع دعوا باشه و واقعاًهم به هدفمون توجه بکنیم. به اینکه برای چی داریم انقدر برنامه‌ریزی می‌کنیم. توجه بکنیم ببینیم ترس و نگرانی پشتش هست و نسبت بهش انعطاف داریم یا نه چون واقعاً این د تا با همدیگه متفاوتن و مورد بعدی اینه که خیلی از ما هم میگیم فرهنگی خیلی زیاد که خیلی مرتبم منظمم دقیق هستم توی کارها توی خونه ماشینم همیشه باید مثلاً تمیز باشه یه لکه نباید روش باشه میز کارم باید همیشه مرتب باشه خونه باید همیشه مرتب باشه اگه اگر مهمون داریم ساعت ۱۲ یک شب میرن با همه حجم خستگی خودم یا مثلاً با کمک همسرم وایمیستیم همه کارا رو انجام میدیم بیخوابیم خسته‌ایم ولی نمی‌تونیم تحمل کنیم خب این مرتب بودنه منظم بودنه بازم یکی از خصوصیت آدمای موفقه ولی با رفتارهای وسواسگونه متفاوته این دو تا با هم تفاوت اصلیشون اینه که اگر من تمیزم و دقت دارم و مرتب هستم یک انتخابه انتخاب می‌کنم که خودم یا محیطم تمیز و مرتب باشیم.

ولی وسواس یا رفتارهای وسواسگونه انتخاب نیست. اجباره. یعنی تو اگه مهمونم داری باید هرچقدرم خسته هستی و خوابآالو هستی باید وایسی بقیه کارا رو بکنی. نمی‌تونی تحمل بکنی که خب یک بار در ماهه مثلاً که می‌تونی این ظرفا رو بذاری، خونه نامرتبو بذاری و بری بخوابی، استراحت کنی و صبح بلند شیرا رو با همدیگه بکنید. یا اینکه نمی‌تونی بپذیری که الان برای ۶ ماه، ۱ سال یا ۲و س۳ سال بچه کوچیک تو خونهست و اصلاً دلیلی نداره خونه خیلی مرتب باشه یا نمی‌تونی بپذیری که خب امروز که اومدم سر کار اول مثلاً می‌زم رو حتماً طبق معمول و نرمال روتینم دستمال نکشم. خب یه پروژه اضطراری دارم اول اون کارمو انجام بدم بعداً تمیز بکنم یعنی نمی‌تونیم انتخاب بکنیم که گاهی باشه گاهی نباشه بنا به شرایط همیشه اجبار و اضطرار هستش که باید اون کار رو انجام بدیم اگه ویدیو رو تا اینجا دوست داشتید ممنون میشم که لایک کنید و برای ما کامنت بذارید اینطوری می‌تونید از ما حمایت کنید به مطالب روانشناسی اگه علاقه‌مند هستید می‌تونید پیج ما رو در اینستاگرام به آدرس همرازرشناسی دنبال کنید و اما یه سری هم از افراد هستن که میگن من جرأتمندم و واقعاً سبک جرأتمندی یه سبک ارتباطی هستش.

یعنی ما تو ارتباطمون با اطرافیانمون، همسرمون، بچه‌هامون، دوستان، اقوام و محیط کارمون اگر جرأتمند باشیم آسیب کمتری می‌بینیم، حال خودمون بهتره، احساس رضاتمندی داریم و البته اطرافیان هم ازن ما کنار خودشون لذت می‌برن و گاهی ما به اشتباه فکر می‌کنیم که جرأتمندیم. خیلی راحت میگیم که من حرفامو راحت میگم خیلی رکم من رودرواسی با کسی ندارم قشنگ نظر میدم در مورد همه چی به آدما یک اصل اساسی در مهارت جرأتمندی اینه که ما احترام بذاریم به آدما محترمانه صحبت بکنیم مؤدبانه باشه مدل صحبتمون لحن صحبتمون آروم باشه و یا اینکه یه اصل دیگه که خیلی مهمه اینه که به آدم‌های نزدیکمون که عادت داریم به همدیگه فیدبک میدیم نظرمون رو بگیم اصل دیگها که باز تو جرأتمندی هست و مهمه اینه که ازت سؤال پرسیدن که داری نظر میدی اگر سوال نپرسیدن حتماً با اون آدم خیلی نزدیک هستی خیلی صمیمی هستی و اون هم به تو نظر داده برای اینکه میخوای ورژن بهتری اون آدم داشته باشه خب کجا ما اشتباه میکنیم جایی که هیچ کدوم از اینها رعایت نمیشه یعنی اون بیرودرواسی نظرمون رو گفتن به خاطر اینه که اصلاً قوانین جرأتمندی رو نمی‌دونیم.

واقعاً مثلاً شمایی که به من نظر میدی بدون اینکه من ازت پرسیده باشم چرا به خودت داری این اجازه رو میدی؟ به نظر من خیلی بهتره که به این آدما گفته بشه گستاخ بیپروا پررو حتی یعنی با جرتمند خیلی فرق داره کاری که ما داریم انجام میدیم خیلی وقتا اصلا فکر نمیکنیم به اینکه جملهمون داره به طرف مقابل آسیب می‌زنه حال اون آدم رو داره بد می‌کنه یعنی هم بدون اجازه ازش داریم این کار رو انجام میدیم هم محترمانه نیست حریم شخصی رو رعایت نکردیم خب اینا خیلی متفاوته با مهارت جرأت منی که جزو اصله اساسیش اینه که احترام بذاری به طرف مقابل و زمانی نظرت رو بگی که به اون آدم خیلی نزدیک و صمیمی هستی بعضی از افرادم میگن من خیلی صلحطلبم کلاً خونوادگی اینطوری هستیم مثلاً به یادم نمیاد که مامانم یه دفعه جواب بابام رو داده باشه و همیشه مامانم در سکوت و گذشت بوده خب یه تفاوتی بین صلحطلب هست با کسی که ترس از تنش و دعوا داره و تفاوتشم اینه آدمای صلحطلب گفتگو می‌کنن در مورد خواسته‌هاشون اگه چیزی ناراحتشون میکنه در مورد اون حرف می‌زنن اگر با چیزی مخالف هستن اون رو میگن با گفتگو محترمانه حرفشون رو میگن در مورد افکارشون احساسشون اینکه این کار تو منو ناراحت می‌کنه این کار باعث عصبانیت میشه و اجازه نمیدن که بهشون زور گفته بشه یا گذشت بیش از حد داشته باشن و تفاوتش با گروه دوم این هستش که اهل گفتگو هستن و نمی‌گذرن از خواسته‌هاشون ولی گروه دوم انگار حاضره از خواسته‌هاش بگذره نظرش رو نگه چونکه یه طرزی از دعوا و تنش داره این دو تا با هم متفاوته ما به گروه دوم نمی‌تونیم بگیم صلحطلب در صورتی که شبیه آدمای صلحطلبه یعنی داد و بیدادو دوست نداره تنش و دعوا رو دوست نداره درگیری و فحش و داد و بیداد اذیت ش میکنه ولی با همدیگه متفاوتن.

یه سری از آدماهم که بازم تو فرهنگ ما خیلی زیاده میگن ما خیلی مهربونیم. واقعاًهم یه ویژگی انسانی خیلی ارزشمنده خیلی خوبه که ما با آدما مهربون باشیم با محیط زیست طبیعت حیوونا با دنیا مهربون باشیم. این خیلی خوبه خیلی هم عالیه. ولی یه وقتایی این مهربونیه انگار از اندازه خارجه. انگار از نظر فیزیکی و روحی روانی خیلی فشار به خودمون میاریم که به آدما بخوایم مهربونی بکنیم یا خیلی زیادی برای آدما هستیم بهخاطر اینکه خروجیش این میشه که ما حالمون بده من خیلی وقتا میگم میگم خب ببین شما که آدم خوب و مهربونی هستی پس چرا الان مثلاً از ۶ نفر ناراحتی رنجیدی از ۷ نفر خشم داری از ۱۶ نفر متنفری واقعاً چرا باید خروجیش این باشه شما که آدم خوبی هستی و معمولاً هم انگشت اشارهمون به سمت اطرافیانه.

خیلی سهمی برای خودمون نمی‌بینیم و حواسمون بهش نیست. یه مواقعی هم منفی نگر هستیم. یعنی یه خصوصیت دیگه‌ای که می‌خوایم خوب نشونش بدیم روبهرو نمیشیم با واقعیت اینه که می‌خوایم بگیم ما تفکر نقاد داریم. در صورتی که ما بیشتر منفی نگریم. انگار شک توی ما خیلی زیاده. به حرفا به آدما به پیشنهادا بیشتر شک می‌کنیم. تفاوت دارن این د تا تفکر نقاد که خیلی هم تو روانشناسی تأیید میشه بهش. یه مهارت خیلی کلیدیه مخصوصاً این روزگاری که ما داریم زندگی می‌کنیم خیلی مهمه که اطلاعات و دیتا رو بررسی بکنیم. اطلاعات رو بی‌طرفانه تو تفکر نقاد این کارو می‌کنیم. بی‌طرف اطلاعات و شواهد و دیتا رو می‌ذاریم بررسی می‌کنیم برای اینکه می‌خوایم به یه نتیجه درست و معتبر برسیم.

ولی توی شک و بدبینیه منفی نگریه بی‌طرف نیستیم. انگار یه پسزمینه‌ای هست. یه احساس تهدیدی به ما هست از طریق آدما دنیا یه حس بی‌اعتمادی درونمون وجود داره. پس نمی‌تونیم بی‌طرف باشیم. نکات مثبت رو ببینیم و تمرکزمون رو نکات منفیه. انگار ناخودآگاه اومدیم که ایرادا و اشکالا رو پیدا بکنیم. خب می‌بینید که چقدر این ویژگی‌ها مهمن و ظاهرشون باطن اون‌ها چقدر فرق داره. ویدیویی هم که داره بهتون پیشنهاد میشه در مورد دقیقاً تفاوت مهربونی با مهرطلبی هستش. من اونجا ریشه‌هاش رو بررسی کردم که چی میشه که ما فکر می‌کنیم داریم مهربونی می‌کنیم. از نگاه و همراهی شما سپاسگزارم.

Seek backward 5s ←
Longer seek (10s) Shift ←
Play Space Seek forward 5s →
Longer seek (10s) Shift →
0:00 Auto-scroll A Copy link at current time S

خودشناسی واقعی؛ پشت رفتارهای ما چه چیزی پنهان است؟